woensdag, november 30, 2022

Verhaal 11 November 2022 Druk druk druk.

Op 1 november staat ons laatste zeiltochtje op het programma. Er staat genoeg wind om op de fok te kunnen zeilen en de zon geeft genoeg warmte door de grijzige wattenwolken heen om heerlijk te genieten. Té lang stil gelegen eigenlijk door de werkzaamheden. Les en Marie hadden de boot op de werf in Portimão en varen ons voorbij op weg naar de haven van Lagos, hun winterplek.
We krijgen een mooie plek toegewezen in de haven van Portimão met uitzicht op het strand en het kasteel tegenover de haven. Het ligt er rustig en de masten en rolfokken weerspiegelen rustgevend in het water.
De eerste helft van november is warm en nagenoeg windstil. Als het al regent dan is dat meestal ‘s nachts. Het land is er groen door geworden en struiken komen in bloei. Vogels kwetteren in grote getale in de bomen hun voorjaarslied lijkt het wel . De ooievaars zijn terug en hebben hun nesten opgezocht. Ze kiezen fraaie plekken en klepperen uit volle borst.
Misschien weten ze niet dat het écht nog wel even duurt voordat het lente is. Als ze hadden opgelet , zwevend boven de stad, dan hadden ze het “kastanjemannetje” zeker gezien. Met zijn rode autootje doet hij me denken aan Puk van de Petteflet. Op het autootje een vuurpot waarin kastanjes gepoft worden. Niet op “houtskool”maar op “goudskool”: het uitgescheurde blad uit een telefoonboek is vervangen door een klein wit papieren zakje waar het mannetje 17 kastanjes ingooit voor 3 euro. Omgerekend 17 cent per kastanje; Ik moet er 4 weggooien die niet goed zijn dus omgerekend eigenlijk 23 cent per kastanje. Daar kan ik 2 kleine broodbolletjes voor kopen in de supermarkt. Maar ooo, wat zijn ze lekker.
Wij merken vooral ´s morgens dat het herfstig wordt, als de ramen aan de binnenkant net zo nat zijn als aan de buitenkant; als de kleerkast vochtig aan gaat voelen; als de kachel even aan moet om het killige te verdrijven terwijl het altijd nog minimaal 15 graden is ’s nachts . De zon warmt de dag nog makkelijk op naar 25 graden . Ik zwem nog dagelijks in zee bij een watertemperatuur van rond de 20 graden; het is nog kortebroekenweer. Tussen de klussen door op de boot, nu binnen, zijn er heel wat sociale gebeurtenissen die horen bij het leven in de haven. We spelen één keer per week petanque in Alvor, de groep wordt steeds groter en krijgt steeds meer het allure van een grote internationale familie: Engelsen, een Schot, Zweden, een Fin, Duitsers, een Braziliaanse, een Italiaan, een Portugese, een Nederlander en last but not least een Belgische.
Zoek de verschillen. Bernd is voorzitter van de Rotaryclub en geeft een lezing met dia’s en film over de verplaatsing van de Tempel Abu Simbel in Egypte. De twee tempels werden in de 13de eeuw voor Chr. gebouwd door Ramses de Tweede om zijn vrouw Nefertari te eren alsmede om de vijand op afstand te houden. In 1960 werd in de Nijl de Aswandam gebouwd en zo ontstond het Nassermeer . Echter de tempels dreigden onder water te lopen. Tussen 1964 en 1968 is door 50 landen van de Unesco en door National Geographic een gigantisch plan ten uitvoer gebracht. Met de grootste precisie werden de tempels in 7000 stukken gezaagd met flinterdunne handzagen en werden al deze 7000 stukken 200 meter verderop en 65 meter hogerop weer in elkaar gezet. Daarna werden nog om beide tempels enorme koepels gebouwd zodat het lijkt alsof de tempels uit rotsen zijn gehakt. Een zeer interessant verhaal dat we met een groepje afsloten met een drankje op een zwoele maar regenachtige avond onder een immense parasol. De secretaris van de club zou een laptop leveren maar kwam niet. Frits springt in met zijn laptop en zit aan de knoppen tijdens de lezing. Daar heeft Bernd maar geluk mee. Zelfs hier is Frits onmisbaar.
Met Christel, de vrouw van Bernd, gaan we met een groepje Duitse vrouwen een pedagogische kinderboerderij in Portimȃo bezoeken. Er zijn veel verscheidene dieren maar bij de schoolklas kinderen zijn de geitjes en de ezeltjes duidelijk favoriet. Bij ons ook. Of je nou 7 bent of 91 ( zoals de oudste van het groepje) , de ezeltjes zijn en doen het meest vertederend aan. Zou Poetin dat nou ook vinden?
De Duitse Rolf en zijn Braziliaanse vrouw Jacinta nodigen ons en nog een Duits koppel , Manfred en Gini uit voor de thee. We zijn allemaal zeilers. Zowel Rolf en Jacinta als Manfred en Gini hebben vele wereldzeeën bevaren. Manfred en Gini zijn nu begin tachtig maar wonen nog op hun schip hier in de haven. Ze hebben een auto en we kunnen vaak met hen meerijden. Rolf en Jacinta hebben hun boot in de winter in de haven van Sevilla. Ze huren voor de winterperiode een ontzettend leuk lief huisje in de heuvels voorbij Lagos op een groot stuk land. We drinken vele koppen thee bij het heerlijke Portugese gebak. Hoofdingrediënten zijn gemalen amandelen, walnoten, chocola, marsepein, vijgen en pompoen. Als het donker wordt zijn de theepotten leeg en worden de flessen wijn geopend. Het is er heel gezellig en sfeervol.
Met Josje en David en met Steve en Annemieke borrelen we en eten we samen op Salon. We kennen Josje en David al langer en Steve en Annemieke kennen we van vorige winter. Ook héél gezellig. Josje neemt ons beiden mee naar de Duitse Kerstmarkt in het stadje Silves. Om er te komen moeten we off road de bergen in, niet echt comfortabel voor de bandjes. Safari is er niets bij. De markt is klein maar ondanks dat het tegenvalt ook wel weer grappig. We ontmoeten er een vrouw die nog op het Binnenhof heeft gewerkt maar ze is van richting veranderd en maakt nu hier kunst met kalebassen.
Gilda heeft octopus klaar gemaakt en nodigt ons uit. In niets is te herkennen dat het om octopus gaat. Het vlees is super zacht met rijst in een heerlijke tomatensaus.
We voelen ons vereerd met de uitnodiging van Bernd en Christel om haar 70ste verjaardag te vieren in een prachtig sfeervol restaurant. De lange tafel is luxe gedekt voor een twintigtal gasten waarvan we een aantal al kennen. Met een welkomstdrankje maken we kennis met de andere mensen. Er zijn Portugezen, Duitsers, Nederlanders, een Israëlische en een Braziliaanse onder het gezelschap. In vele gangen wordt het overheerlijke eten opgediend en genoten. Grappig is dat Christel voor het dessert een eigen gebakken taart met rood fruit heeft meegenomen. Dat kan hier dus nog. Veertig jaar geleden was het in Spanje ook niet ongebruikelijk dat we in een bar koffie gingen drinken en gebak kochten bij de bakker er naast terwijl in de bar ook gebak te bestellen was.
Via Bernd en Christel leren we de Israëlische Daniela kennen. Ze speelt met hen cello in hun kamerorkest. Ze heeft lang in Nederland gewoond en praat goed Nederlands. Bernd tipte ons dat ze 20 november in een orkest de contrabaspartij zou spelen in de kerk in Lagos. Met Rolf, Jacinta, Manfred en Gini hebben we genoten van Vivaldi, Mozart, Wagner en Clebanoff. Het was ongebruikelijk vroeg afgelopen naar Portugese begrippen en onze magen knorden. In een klein gemoedelijk tapasrestaurant streken we neer op het buitenterras. Weliswaar met een jas aan konden we sfeervol buiten eten !
Daniela woont in een stacaravan op een stuk grond van 4 hectare bij Lagoa. Eigenlijk willen zij en haar man het verkopen omdat het té veel rompslomp geeft om door de Portugese bureaucratie heen te dringen voor de bouw van een huis. Er mag ook alleen gebouwd worden op de plek waar nu nog een ruïne staat mochten ze al een bouwvergunning krijgen. Haar man is meestal in Nederland en speelt in het Filharmonisch Orkest. We zijn allemaal wel benieuwd hoe ze woont en gaan er op bezoek.
Net zoals vroeger in Spanje ga ik voor de laatste amandel aan de boom. Helaas hangt hij te hoog, maar van de lage takken heb ik nog wat geplukt. Soepel een boom inklimmen zoals vroeger zit er niet meer in. In het mooie stadje Silves rijden we naar de top voor de lunch bij het kasteel. Het is lenteachtig warm en we zitten buiten onder de bomen.
Met dit zelfde groepje gaan we in het bergdorpje Barão de São João Indiaas eten. Het is vlakbij waar Rolf en Jacinta wonen en het is volgens hen het beste Indiase restaurant. Het is er kaal maar des te lekkerder.
Het is een oud dorp met veel verval waar hippies zijn blijven hangen. Toevallig zag ik een heel klein atelier en werden we door de Duitse kunstenares Eva Herre uitgenodigd rond te kijken. Ze schildert met aquarel en met olieverf, gebruikt kleurstoffen van planten uit de natuur en maakt gebruik van stukjes linnen. Ze is 35 jaar geleden in Portugal neergestreken en heeft in dit dorp een Waldorf kleuterschool opgericht. ( Vrijeschoolonderwijs waarin het ontwikkelen van de verbeeldingskracht, de creativiteit en de sociale vaardigheden van het kind centraal staan.)
Rolf rijdt ons voor naar de top van de berg om van het uitzicht te genieten. Het is grijs en nevelig daar boven maar niettemin vinden wij het mooi. Manfred (83) en Gini ( bijna 81) doen dapper mee met alle uitstapjes.
De Duitse vrienden Dirk en Ricci staan op de werf om hun onderwaterschip in de coppercoat te laten zetten . Ondanks dat ze het druk hebben maken ze altijd als we langsfietsen tijd voor koffie en lekker kletsen.
Op de boot is Frits begonnen met het vernieuwen van “dubbel plastic” voor de ramen ( krimpfolie voor de ramen langs) om het vocht buiten te houden. De boot moet goed schoon en vetvrij gemaakt worden, mijn taak. Na 15 november wisselen mooie zonnige dagen en grijze regenachtige dagen elkaar af. Als de zon schijnt is het overdag nog steeds warm en is het zelfs druk op het strand. Een hele toevallige leuke ontmoeting hebben we met de Engelse Simon en Carla, het koppel dat ons precies 2 jaar geleden op het strand bij Alvor heeft geïnterviewd over ons en Salon. Dat interview is toen op hun Youtubekanaal “Ocean Fox” verschenen. Frits liep hen tegen het lijf toen ze een catamaran aan het zoeken waren voor een kort filmpje waarin ze headsets van een bepaalde fabrikant promoten. Wij hoeven niet in beeld en dus zetten we koffie en praten bij als ze klaar zijn.
En zo zijn er meer van die klusjes die moeten gebeuren. Ik ben onder de boot gedoken om plastic zakken om de schroeven te binden zodat de aangroei beperkt blijft. Ik controleer nagenoeg elke dag of ze er nog omzitten. Frits doet kleine reparatie- en verfklusjes. Boodschappen doen we nu op de fiets. De reis naar Tanzania wordt voorbereid. Daar moet van alles administratiefs voor geregeld worden en daar is vooral Frits wel even zoet mee. Ik ga over de inhoud van de koffer, meer een vrouwendingetje misschien? Frits zijn broer Adriaan en schoonzus Anne Marie doen de boodschappen van Lonnekes en mijn lijstje en stuurt een grote doos naar de haven. Dat wordt ons Sinterklaascadeau ! Het gebeurt niet vaak meer dat we in de haven getuige kunnen zijn van een “alles in vuur en vlam zettende” zonsondergang. De laatste week van november is overdag weer zonnig en warm in tegenstelling met de nachten die koud worden. De maand november eindigt met een langgerekt schouwspel van steeds veranderende kleuren van licht roze, lila en geel naar diep paars en vuurrood. Prachtig hoe de masten in het water zich dit laten welgevallen. Alhoewel, helemaal tot het eind toe volhouden doet de zon het niet. In de laatste uren van de laatste dag heeft ze er genoeg van. Regen neemt het over, de kachel gaat aan, kopje koffie met wat lekkers…. Gezellig !

maandag, oktober 31, 2022

Verhaal 10 Oktober 2022 Het zomert nog lang, totdat…

September rolt moeiteloos over in oktober. Het blijft zomers warm, ook in Spanje bij mijn moeder. We hebben een appartement gehuurd met privézwembad en ligbedden. Dan hoef ik jullie niets meer te vertellen. De banaantjes rijpen aan de bananenboom. In de bloem zoemt het van de ijverige wespen bij de meeldraden.
We zijn elke dag bij mijn moeder, koken en eten samen of we gaan uit eten. Mijn moeder trakteert voor mijn verjaardag en kiest een restaurant uit aan het water met een goede keuken. Het smaakt haar en ons heerlijk.
Die avond laat komen mijn beide zussen en zwager aan. Wij treffen hen de volgende dag. Een emotioneel moment voor iedereen. Na het overlijden van Tine haar man op 11 september zien we hen voor het eerst. Doordat we beiden corona hadden konden we niet naar hen toe. Het is de laatste dag dat wij in Spanje zijn en daarom trakteer ik nu op een etentje in hetzelfde restaurant aan het water. Wederom smaakt het prima. Mijn broer die vlakbij woont komt erbij.
Tijdens ons verblijf in Spanje maken we een klein dagtochtje naar Otivar, een dorp in de buurt gelegen in de bergen. We verkennen de kleine typische smalle straatjes gebouwd tegen de rotshellingen aan. Ruimte voor een tuin is er niet. De mensen hebben toch creatieve groene vingers: voor alle huizen staan rijen met groenblijvende planten in potten langs de gevels. De balkonnetjes worden opgesierd met groene hangplanten soms in kleurige potten. De vergezichten over de ruige bergen zijn adembenemend. We rijden het dorp voorbij langs een kronkelige bergweg naar een uitkijkpunt vanwaar we Otivar als een dorpje van suikerklontjes gemaakt kunnen zien liggen.
De dag eindigt in een mystiek mistsfeertje.
Na een week zijn we terug in Alvor waar ons klussen te doen staan. We vallen een aantal dagen droog op de zandplaat bij de uitgang naar zee om het onderwaterschip schoon te maken. Met een stalen keukenschuursponsje schrobben we het groene laagje op de coppercoatverf er af. Ik doe het op mijn knieën in het water dat gelukkig niet koud is. Zelfs niet onder de boot om de binnenkanten te schrobben. Het is zomers weer met zo’n 27 graden en weinig wind. Precies wat we nodig hebben. Het is zwaar werk voor mijn schouders . Een pauze, wandelend langs de vloedlijn van de zandplaat of zwemmend is geen straf. Frits heeft nog ander zwaar werk. Hij vervangt de zinkanodes ( de glinsterende ring) tussen de saildrives en de schroeven. Ze waren al aardig aangetast. De schroeven zijn van brons en de saildrives van aluminium. De zinkanode vertraagt het proces dat brons en aluminium elkaar opvreten zoals een poes heel langzaam een muisje verschalkt.
Er is ook reparatiewerk te doen. Hier en daar is de witte verf beschadigd. Frits krabt het open, de stukken losgekomen verf gaan in een vuilniszak, hij plamuurt en schuurt en ik verf. Op het dek verven we de witte rand die voor de ramen en om de mast langs loopt. Het balkje van het dek naar de voorbuis heeft een beschadiging. Het is ingewaterd en er zit niets anders op voor Frits dan het slechte hout weg te kappen en er een nieuw stuk hout in te lijmen en af te werken met glasmat en epoxy. Anky maakt foto’s als we weer aan de boei gaan liggen. Frits heeft een stootbal met een grote lus aan de ankerboei bevestigd zodat ik hem nu veel handiger op kan pikken met de pikhaak.
En nog steeds zijn de weergoden ons welgezind. Het is nog zo warm dat ik drie keer per dag mijn rondjes om de boot zwem. Als we bij volle maan weer aan de boei liggen en de avonden zwoel en windstil zijn, als het water geen rimpeltje vertoont en de vissersbootjes al lang zijn uitgevaren, dan laat ik me heel zacht in het donkere water glijden om de vissen niet wakker te maken en zwem naar de maan. Ik grijp mijn kansen en doe het drie nachten na elkaar ook al is de maan aan de bovenkant een stukje schuin afgesneden alsof hij een muts schuin over zijn oren heeft getrokken maar omdat het donker is zie je de muts niet. Hij zal wel zwart zijn.
Bezoek uit Nederland: dat gebeurt niet vaak. Jan en Jolanda van slagerij Ten Hoff uit Musselkanaal zijn een week op vakantie in hun appartement aan de Atlantische kust. Zoals afgesproken deze zomer varen ze een dag met ons mee. We hadden geen betere dag kunnen kiezen. Het is warm op het water en er staat net genoeg wind om te kunnen zeilen. We zeilen een stuk de zee op tot we ter hoogte van de punt van Portugal zijn, Ponte da Piedade. Een paar dagen geleden zijn hier orka’s gesignaleerd. Die vallen nog steeds wel zeiljachten aan. We hebben ze niet gezien maar werden ook niet getrakteerd op dolfijnen. De hoge gele rotskust waar we vlak onderlangs kunnen varen is spectaculair mooi. Dat vinden ook de vele zeemeeuwen die in de holen huizen. Door eeuwenlang gebeuk van water tegen de rotswand zijn grote grotten ontstaan waar toeristenbootjes in- en uitvaren. Kleine strandjes liggen er tussen verscholen en zijn alleen met bijbootjes, kano’s of sups te bereiken. Hier en daar zijn stukken rots helemaal weggeslagen en blijft in zee een restant rotsblok staan ,trots omdat hij het overleefd heeft. En wat is dan mooier dan op hun uitnodiging uit eten gaan aan het eind van een perfect geslaagde dag.
Het uit eten gaan blijft niet bij deze ene keer. Het eind van het seizoen nadert en daarmee ook het afscheid nemen van mensen bezegeld met gezellig samen zijn en samen eten. Hier is het nog steeds mogelijk om goed te eten met hoofdschotel, nagerecht en drankje tussen de 11 euro en de 15 euro. Maar ontegenzeggelijk gaan ook hier de prijzen in de supermarkt en van de diesel omhoog. Afscheid van Vitor en Gilda , van Jaap en Anky uit Hindelopen en van buurman Les uit Engeland.
Een bijzondere uitnodiging komt van Bernd als nieuwe voorzitter van de Rotaryclub Portimȃo. Hij nodigt de groep “ jeu de boules “ spelers, waarvan wij ook af en toe deel uitmaken, uit om naar een lezing te komen luisteren met het thema: “Te voet door Portugal “ waarbij de spreker aangeeft waar de mooiste wandelroutes gesitueerd zijn. Beetje jammer dat hij niet meer beeldmateriaal bij zich had over zijn eigen wandeltochten met zijn vrouw. De avond vond plaats in een duur en chique hotel in Portimȃo en er hoorde een driegangenmenu bij tegen zeer schappelijke prijs. De “jeu de boules-dames ” hadden in hun mooie jurken en naaldhakken een metamorfose ondergaan. Daar konden mijn slippers niet tegen op. Maar ja, naaldhakken en een boot, dat gaat niet samen. Het was fijn om Christel, de vrouw van Bernd weer te zien (bij hen hebben we vorig jaar Oud en Nieuw gevierd ) en om nieuwe inspirerende mensen te ontmoeten zoals Yvonne en Chico met wie we op uitnodiging van Bernd en Christel heerlijk hebben gegeten in een plaatselijk visrestaurant. Klein maar fijn.
Van zeilen komt niet veel meer door sociale en werkgebonden prioriteiten. Wel varen we op een mooie dag nog op en neer naar Portimao om Marc en Carola daar te ontmoeten , teruggekeerd van hun zomerzeiltocht van de Algarve naar Noord Spanje en langs de Portugese kust terug naar het zuiden. Boven Portimȃo zit de lucht vol mooie wolken als de veren van witte sierduifjes en van pluimen witte rook die op een windloze dag recht omhoog uit een fabrieksschoorsteen ontsnappen. Terugvarend naar Alvor neemt de tegenwind toe en is het blauw ver te zoeken. Tegen de tijd dat we nog zouden kunnen varen slaat het weer om en trekken weersstoringen over Portugal.
Vanaf de 20ste krijgt oktober een herfstig karakter afgaand op de grijze luchten, de regen en soms een mistig begin of eind van de dag. De zon houdt het een beetje voor gezien maar koud is het niet . De temperatuur schommelt tussen de 20 en de 25 gr. Zelfs ’s nachts blijft het rond de 19 graden en kan het dekbed er weer af. De zon heeft last van een tijdelijke burn-out . Maar op voorschrift van de dokter komt ze toch regelmatig de deur uit voor een korte wandeling om de grijze mistflarden in haar hoofd kwijt te raken of voor langere opbeurende wandelingen langs het strand. We leren een Duits koppel kennen , Dirk en Rica, met een catamaran waarvan de rompen koperkleurig zijn geschilderd. Op een avond, tegen de tijd dat de zon laag staat , schuift een dun dekentje van mist vanuit Lagos onze richting uit, omkrult de rotsen en laat de laatste zon doorschemeren op het water. Bijna een sprookje. We varen met de bijboot naar hen toe om samen te koken en te eten. Na een hele gezellige en lekkere avond met versgebakken brood en een rijkgevulde tonijnsalade , is het lastig de richting te bepalen hoe weer thuis te komen. Het dun dekentje mist is een donzig dik dekbed geworden. Door langzaam de vele ankerlichtjes te volgen is het voor Frits toch een koud kunstje. Als ik alleen was geweest was ik totaal de andere kant uitgevaren. Oriëntatie is niet mijn sterkste punt.
Het is kastanjetijd en dat doet me ook weer aan thuis aan vroeger denken: we zochten tamme kastanjes en poften ze op een pan met dikke bodem. Dan zaten we allemaal om de tafel en op gevaar mijn vingers te verbranden aan de hete schil, peuzelde ik ze op en genoot van de zoete smaak. Ook vergelijkbaar met vroeger garnalen halen en dan met z’n allen garnalen pellen en oppeuzelen, genietend van de zilte smaak smeltend op mijn tong. In Lissabon 40 jaar geleden kochten we op straat gepofte kastanjes in een puntzakje, gedraaid van een uit een oud telefoonboek gescheurde pagina. In Lagos staat een karretje op het plein dat nog steeds op dezelfde manier kastanjes poft.
Op 30 oktober gooien we definitief los van de boei om voor een laatste keer droog te vallen op de zandplaat . De lucht kleurt nog roze in het oosten met blauwe flarden er doorheen geweven. In het westen hangen nog de restanten van een nachtelijk onweer. Alvor en de bergen zien er frisgewassen uit. De zon heeft haar zelfvertrouwen en energie herwonnen en doet alsof het zomer is. Een zilverreiger staat op een klein zandeilandje te loeren naar het gekrioel van de vele minivisjes in het ondiepe water, klaar om een zondags ontbijt te verschalken. Plots klapwiekt hij op om zijn geluk elders te beproeven. Twee witte reigertjes denken het beter te kunnen en scharrelen langs de oever waar het water zich terugtrekt. We verven de witte randen van de beide neuzen en van het balkje naar de voorbuis. We werken beschadigingen bij. Het zeewater is nog boven de 20 graden, de zon brandt.
Aan mooie zonsondergangen heeft het zeker niet ontbroken.
Oktober eindigt in een grijze natte dag, passend bij Halloween. De zon heeft een klein dipje maar de dokter zegt dat dat er bij hoort. Cocoonen is niet erg. Het laatste afscheid deze maand is het afscheid van Alvor. Per 1 november gaan we de haven van Portimȃo in en begint het winterseizoen. We kunnen niet anders zeggen dan dat we van een hele lange zomer hebben genoten zowel in Nederland als in Portugal en Spanje.
Hopelijk staat in het voorjaar het mannetje onder de parasol nog steeds op het strand zijn vis schoon te maken. Tot nu toe trekt hij zich niets aan van de bouwwerken en het lawaai vlakbij zijn tafeltje. Het is waarschijnlijk al jaren zijn plekje en dat geeft hij niet zomaar op.